Laatst gecontroleerd:
Vertaald uit het Duits. Bij verschillen geldt de Duitse versie.
Niederwalddenkmal
Het Niederwalddenkmal (Niederwaldmonument) boven Rüdesheim is ruim 38 meter hoog en werd van 1877 tot 1883 gebouwd. Het herinnert aan de stichting van het Duitse Keizerrijk na de Frans-Duitse Oorlog van 1870/71.1 Monument en park zijn vrij toegankelijk; er wordt geen entree gevraagd.2
Wat het monument laat zien
In het midden staat de bronzen Germania, een kolossale vrouwenfiguur die het rijk verbeeldt. Op de sokkel staat het opschrift ‘Wiederaufrichtung des Deutschen Reiches’ (‘Wederoprichting van het Duitse Rijk’).1
Het hoofdreliëf toont Wilhelm I, een ander reliëf draagt de titel ‘Der Abschied’ (‘Het afscheid’). Het monument werd ontworpen door de beeldhouwer Johannes Schilling (1828–1910) en de architect Karl Weißbach (1841–1905).1
Het monument is een getuigenis van zijn tijd: het viert de eenwording van 25 afzonderlijke staten tot één rijk, na een oorlog tegen Frankrijk.1 Wie het bezoekt, ziet daarom niet alleen een uitkijkpunt, maar ook een politiek monument uit de 19e eeuw. De Staatliche Schlösser und Gärten Hessen (beheerder van de Hessische staatspaleizen en -tuinen) bieden een gratis audiotour via een smartphone-app aan.2
De Osteinscher Niederwald
Rond het monument ligt de Osteinscher Niederwald, een landschapspark uit het laatste derde deel van de 18e eeuw – ouder dan het monument zelf.3
Graaf Karl Maximilian von Ostein erfde in 1763 een terrein van ongeveer 304 hectare en veranderde een deel ervan in een parkbos; vanaf 1764 diende het hem als zomerresidentie. Verspreid in het bos liggen parkgebouwen zoals de tempel, de Rossel – een van de vroege kunstmatige ruïnes in Duitsland – en de Zauberhöhle (toverhol).3 Bos en monument zijn vrij toegankelijk.3
De Niederwaldtempel (tempel) werd in november 1944 verwoest en in juni 2006 na reconstructie opnieuw ingewijd.4 De Zauberhöhle, rond 1790 aangelegd, is een gang van ongeveer 60 meter die eindigt in een rotonde met uitzicht op de Rijn.5 Korte portretten van alle parkgebouwen: Bekende namen en plekken.
Onze inschatting: als je met de kabelbaan omhoog gaat, loont het om een à twee uur voor het park uit te trekken.
Het Jagdschloss Niederwald
Midden in de Niederwald staat het Jagdschloss Niederwald, een voormalig jachtslot. Graaf Ostein liet het van 1764 tot 1766 bouwen als ‘herenhuis’ naar ontwerp van de Mainzer steenhouwer Anton Süß.6 Bij het landgoed hoorden een kapel, bedrijfsgebouwen voor de veeteelt, een huis voor de boswachter en een herberg voor de vele bezoekers.6
Daarna wisselde de Niederwald meermaals van eigenaar: in 1853 kocht de Nassause domeinadministratie hem, in 1866 kwam hij samen met het hertogdom Nassau aan Pruisen. Het Jagdschloss bleef het middelpunt; boswachters en later pachters ontvingen er de gasten. In 1886 breidde de pachter het huis uit met een zaal en gastenkamers. Na een brand in 1925 verrees er opnieuw een hotel, dat vanaf 1926 werd uitgebaat.6 Zonder onderbreking een hotel bleef het huis niet: volgens het hotel diende het in de Tweede Wereldoorlog als militair hospitaal en daarna als recreatiehuis voor Amerikaanse officieren.7
In juli 1948 overlegden hier de minister-presidenten van de West-Duitse deelstaten over de Frankfurter Documenten van de westelijke geallieerden – de zogeheten Niederwald-Konferenz (Niederwaldconferentie), een stap op weg naar de Duitse grondwet (Grundgesetz).7,
Vandaag is het Jagdschloss een hotel (adres: Jagdschloss Niederwald 1, 65385 Rüdesheim am Rhein).9 Je vindt het in onze lijst Overnachten.
Zo kom je er
- Kabelbaan vanuit de oude stad van Rüdesheim, sinds 1954.10 Details, seizoen en toegankelijkheid: Kabelbaan en wegen naar boven.
- Te voet door de wijngaarden – de exploitant van de kabelbaan biedt daarvoor zelfs de combinatie ‘omhoog met de kabelbaan, terug te voet’ aan. Zie Kabelbaan en wegen naar boven.
- Met de auto: bij het Niederwalddenkmal is een parkeerterrein dat het hele jaar open is, dicht bij het monument, de tempel en het bergstation van de kabelbaan.4
Een monument als uitstapje
Al bij de inwijding in september 1883 zat Rüdesheim vol gasten; het monument maakte de stad definitief tot een bestemming voor uitstapjes.11 De eerste bezoekers gingen met een tandradbaan omhoog, nu met de cabinekabelbaan.12
Meer over het Niederwalddenkmal
Foto’s, bouwgeschiedenis en veel meer rond het monument verzamelt het project Niederwalddenkmal.de – Alles rund um das Niederwalddenkmal (in het Duits).13
Wat je in de buurt nog kunt doen: Uitstapjes · Iets eten boven op de Niederwald: Eten en drinken · Overnachten in het bos: Overnachten
Veelgestelde vragen
Kost het Niederwalddenkmal entree? Nee, monument en park zijn vrij toegankelijk.2
Hoe hoog is het Niederwalddenkmal? Ruim 38 meter.1
Wie heeft het monument gemaakt? De beeldhouwer Johannes Schilling en de architect Karl Weißbach.1
Wat is het Jagdschloss Niederwald?
Een gebouw van graaf Ostein uit 1764–1766 in de Niederwald, nu een hotel. Volgens het hotel en Der Spiegel kwamen daar in juli 1948 de West-Duitse minister-presidenten bijeen (Niederwald-Konferenz); het stadsarchief noemt 1949.6,